Díli, 1 Jullu 2026 (GMT News) – Artigu opiniaun ho títulu "The World Adrift", ne'ebé publika iha Dawn iha 29 Juñu 2026 no hakerek husi diplomata veterana Maleeha Lodhi, hato'o katak mundu agora tama ona ba períodu ida ne'ebé la iha estabilidade, ho kompetisaun entre poténsia boot sira, enfraquesimentu sistema internasionál no mudansa ba ordem mundial multipolár.
Artigu ne'e esplika katak ordem liberal internasionál ne'ebé domina mundu depois Guerra Fria agora la iha forsa hanesan uluk. Instituisaun multilateral sira enfrenta desafiu boot, regra internasionál barak la respeita, no kompetisaun jeopolítika entre Estadu sira aumenta tan. Rezultadu husi situasaun ida-ne'e mak mundu sai fragmentadu no la previsível.
Tuir análize ne'e, poder militar fila fali sai instrumentu prinsipál iha relasaun internasionál. Konflitu sira hanesan invazaun Rúsia ba Ukraina, operasaun Israel iha Gaza, Líbanu no Síria, atake EUA no Israel hasoru Irán, no tensaun entre Índia ho Paquistão hatudu katak diplomasia dala barak sai segundu, enkuantu uza forsa militar sai prioridade.
Maleeha Lodhi mos refere hanoin husi líder no espesialista sira hanesan Alexander Stubb, Brendan Simms no Jack Watling, ne'ebé argumenta katak mundu agora la'ós domina husi superpoténsia ida deit, maibé tama ba era multipolár ne'ebé poder distribui ba poténsia boot no poténsia média sira. Iha kontestu ida-ne'e, Global South aumenta nia influénsia no husu sistema internasionál ida ne'ebé reprezentativu liu no justu ba nasaun sira hotu.
Artigu ne'e mos hateten katak globalizasaun enfrenta mudansa boot. Interdependénsia ekonómika agora uza hanesan instrumentu estratéjiku liuhusi sanksaun, restrisaun komérsiu no kompetisaun teknolójika. Tanba ne'e, konsiderasaun seguransa no jeopolítika dala barak sai importante liu duké interese ekonómiku.
Nune'e mos, artigu ne'e husu Estadu sira atu la depende deit ba kapasidade militar. Sucessu iha mundu multipolár depende ba statecraft ne'ebé kompletu, inklui diplomasia, ekonomia, inovasaun teknolójika, inteligénsia estratéjika no kooperasaun internasionál. Poténsia média sira mos bele hala'o papel boot liuhusi kolaborasaun no mediadór iha konflitu internasionál.
Iha konkluzaun, "The World Adrift" alerta katak mundu sei kontinua enfrenta períodu naruk ida husi incerteza, kompetisaun estratéjika no fragmentasaun global. Atu hasoru realidade ida-ne'e, nasaun sira presiza adapta polítika externa, haforsa diplomasia, rekonstrui konfiansa entre Estadu sira no promove kooperasaun multilateral atu garante estabilidade no paz iha futuru.



